Jak bezpiecznie wyczyścić dysk przed sprzedażą komputera z Windows

Dlaczego szybkie formatowanie to nie jest czyszczenie

Szybkie formatowanie zapisuje nową, pustą tablicę plików i nie rusza ani jednego sektora z danymi — właśnie dlatego kończy się w sekundy. Narzędzia odzyskiwania takie jak Recuva czy PhotoRec nie czytają tablicy plików: skanują surowe sektory i składają znalezione fragmenty, więc szybko sformatowany dysk to kamieniołom, nie czysta karta. Ta sama logika dotyczy usuniętych plików, a nawet usuniętego konta użytkownika bez czyszczenia: zawartość zostaje oznaczona jako wolna, nie zniszczona.

Szyfrowanie całkowicie zmienia układ: na dysku chronionym przez BitLocker lub szyfrowanie urządzenia wszystko na krążku to szyfrogram, a klucz mieszka w sprzęcie albo na koncie Microsoft. Zniszcz klucz, a szyfrogram staje się szumem — dlatego reset na zaszyfrowanym komputerze jest już bliski pełnemu wyczyszczeniu. Sprawdź, czy dysk jest zaszyfrowany, w Ustawienia → Prywatność i zabezpieczenia → Szyfrowanie urządzenia (lub w ustawieniach BitLocker w Pro), zanim cokolwiek zaplanujesz.

Sprzedawany komputer: reset z wymazywaniem danych

Wbudowanym narzędziem jest reset komputera: Ustawienia → System → Odzyskiwanie → „Zresetuj ten komputer” → „Usuń wszystko”, po czym kliknij „Zmień ustawienia” i włącz przełącznik „Wyczyść dysk” przed potwierdzeniem. Ten przełącznik to różnica między odpięciem plików a ich nadpisaniem: z nim reset trwa godzinę albo dłużej zamiast minut, i właśnie ta godzina czyni twoje deklaracje podatkowe nieodzyskiwalnymi. Jeśli możesz pozwolić sobie na jakieś 4 GB ruchu, wybierz „Pobierz z chmury” — Windows wgra się ze świeżego obrazu zamiast zużywać lokalny.

Reset kończy się na ekranie konfiguracji początkowej — dokładnie to, co chce zobaczyć kupujący; zatrzymaj się tam i pozwól mu wybrać własny region i konto. Zanim zaczniesz, przejdź krótką checklistę: dziesięć minut, które oszczędzają klasycznych żali.

• Skopiuj wszystko, czego szkoda, na dysk zewnętrzny i sprawdź, czy kopia się otwiera
• Dezaktywuj licencjonowane oprogramowanie z ograniczoną liczbą aktywacji (Adobe, starsze gry)
• Wyloguj się z kont Microsoft, synchronizacji przeglądarki i kont w aplikacjach
• Odłącz usługi przypisane do sprzętu, jeśli portal sprzedawcy na to pozwala
• Licencji Windows nie ruszaj: to licencja cyfrowa związana ze sprzętem, przechodzi razem z maszyną

Osobne dyski: HDD i SSD czyści się inaczej

Zapasowy dysk twardy czyści się sektor po sektorze: w wierszu poleceń administratora uruchom diskpart, potem list disk, select disk N (trzy razy sprawdź numer — po clean all nie ma powrotu) i wreszcie clean all, który zapisuje zera na całym dysku i na wieloterabajtowych krążkach trwa godzinami. Wariant z formatowaniem to format D: /P:2: zeruje każdy sektor, a potem dodatkowymi przejściami zapisuje losowe dane; obie metody zostawiają HDD naprawdę pustym.

SSD tak czyścić nie wolno: wear leveling sprawia, że kontroler nadpisuje zapasowe komórki, podczas gdy stare kopie leżą w innych, więc wielokrotne przejścia niczego nie gwarantują i tylko zjadają cykle zapisu. Zamiast tego użyj firmowego secure erase — Samsung Magician, Crucial Storage Executive i WD Dashboard mają go w zestawie — albo postaw na szyfrowanie: jeśli SSD był pod BitLockerem, reset albo szybkie formatowanie niszczy klucz, a wraz z nim dane. Po diskpart clean na dysku systemowym komputer nie wstanie, dopóki nie przeinstalujesz Windows z pendrive'a zrobionego Media Creation Tool.

Pytania i odpowiedzi

Przeczytaj także

Wszystkie poradniki · Pytania i odpowiedzi