“Fabrika ayarı her şeyi siler” miti: reset sonrası diskte gerçekte ne kalıyor?

Sıfırlama gerçekte ne yapıyor

“Bu bilgisayarı sıfırla” — Windows 11'de Ayarlar → Sistem → Kurtarma altında — iki mod sunar ve önemli kısmı ikinci bir ekrana saklar. “Dosyalarımı koru” Windows'u yeniden kurar ve uygulamaları kaldırır ama kullanıcı profiliniz sapasağlam kalır: tarayıcı oturumları, uygulama ayarları ve %USERPROFILE% altındaki tüm önbellek klasörleri yeni kuruluma taşınır. “Her şeyi kaldır” Windows birimini düzgünce temizler; “Buluttan indir” ile “Yerel yeniden yükleme” arasındaki fark yalnızca taze imajın nereden geleceğidir — biri Microsoft'tan yaklaşık 4 GB indirir, öteki diskteki dosyaları yeniden kullanır. Varsayılan ayarlarla iki mod da veri imha aracı değildir.

Önem taşıyan anahtarlar o ikinci ekrandaki “Ayarları değiştir”in arkasında durur ve ikisi de varsayılan olarak hızlı, az titiz seçeneğe ayarlı gelir. “Verileri temizle”, sıfırlamayı hızlı biçimlendirmeden gerçek bir silme geçişine çevirir — dakikalar yerine saatler bedeline. “Tüm sürücülerdeki dosyaları sil” temizliği C: diskinden öteye taşır; ikinci bir bölümü ya da diski olan her makinede bu önemlidir. İletişim kutusu sözcüklerinde dürüsttür; sorun, hızlı yolu insanların okumadan tıklamasıdır.

Varsayılan sıfırlamadan ne kurtuluyor

Bu listedekilerin hiçbiri egzotik bir uç durum değil — bunlar varsayılan akışın varsayılan davranışı. “Her şeyi kaldır”ı varsayılan ayarlarla tıklayıp dizüstünü yabancı birine veren biri, birlikte veri devretme şansını da taşır. İyi haber: her boşluğun bir anahtarı var ve nereye bakacağınızı biliyorsanız hepsi pencerede görünür. Kötü haber: adlar hijyen vaat ediyor, güvenlik değil; okuma da tam önem kazanmaya başladığı yerde kesiliyor.

• C: dışındaki tüm sürücüler — varsayılan sıfırlama yalnızca Windows birimine dokunur; D: ve E: sürücülerindeki veriler olduğu gibi durur
• “Dosyalarımı koru” sonrası profiliniz: tarayıcı oturumları, uygulama önbellekleri ve %APPDATA% kalıntıları taze kuruluma taşınır
• Windows olmayan bölümler — çift önyükleme kurulumundan kalma bir ext4 bölümü silinmez, yok sayılır
• Kurtarılabilir dosya içeriği — “Verileri temizle” olmadan disk yalnızca hızlı biçimlendirilir ve HDD'de eski veriler bir kurtarma aracı uzağınızdadır
• Kurtarma bölümü, WinRE, UEFI ayarları ve TPM anahtarları — sıfırlama bellenim katmanına asla dokunmaz
• Cihazınızın Microsoft hesabıyla bağı — etkinleştirme dijital lisansı ve “Cihazımı bul” kayıtları diskte değil, sunucu tarafında yaşar

Gerçekten silen devir teslim sırası

Elinizden çıkacak makine için sıra şöyle: önce her şeyden oturum kapatın — Microsoft hesabı, OneDrive, tarayıcı eşitlemesi, lisanslı yazılımlar — sonra Bu bilgisayarı sıfırla → “Her şeyi kaldır” → “Verileri temizle”yi açın; diğer birimlerde hiç veri bulunduysa “Tüm sürücülerdeki dosyaları sil”i de açın. SSD'de TRIM artı silme geçişi, kurtarmayı adli laboratuvar dışında herkesin erişemeyeceği bir noktaya taşır; HDD'de ise o geçiş, silinmiş disk ile hızlı biçimlendirme arasındaki tüm farktır. Gerçekten hassas diskler için altın standart, sıfırlamadan önce BitLocker ya da özel bir silme aracıdır; son dokunuş da cihazı Microsoft hesabınızın cihaz listesinden çıkarmaktır ki yeni sahibi hiçbir şey devralmasın.

Kendi elinizde tutacağınız makine içinse mantık tersine döner: “Dosyalarımı koru”, işletim sistemi katmanı için meşru bir taze başlangıçtır ve hayatta kalan profil bir hata değil özelliktir — tarayıcı oturumlarınızı ve uygulama ayarlarınızı ayakta tutan odur. Yalnız bu iki senaryoyu karıştırmayın: sıfırlama ikisine de dürüstçe hizmet eder, mit ise hiçbirine. Devir için silme, kendiniz için taze sistem; varsayılanlara güvenmeyi bıraktığınız an iletişim kutusu ikisini de destekler.

Sorular ve yanıtlar

Bunları da okuyun